ترانزیت ریلی کالا از چین به ایران (مرز خورگوس)

در کنار مسیر متداول حمل دریایی، ترانزیت ریلی یک گزینه جایگزین برای واردات کالای کانتینری از چین به ایران است. در این مسیر، محموله از بنادر اصلی چین (شانگهای، نینگبو، گوانگجو، شنژن و چینگدائو) جمع‌آوری و در ایستگاه ووهان برای بارگیری ریلی تجمیع می‌شود؛ از آنجا با قطار باری از طریق مرز خورگوس (Khorgos) — یکی از مرزهای ریلی اصلی چین و قزاقستان در شبکه راه‌آهن چین-آسیای مرکزی — به سمت غرب حرکت می‌کند و پس از عبور از شبکه ریلی منطقه به مقصد نهایی در ایران می‌رسد.

این مسیر معمولاً برای کالایی مناسب است که نیاز به زمان ترانزیت کوتاه‌تر از حمل دریایی دارد اما الزاماً نیازمند سرعت و هزینه حمل هوایی نیست. برای آشنایی کامل با مسیر اصلی و رایج‌تر واردات از چین (حمل دریایی) و کل فرآیند خرید، راهنمای کامل واردات از چین را ببینید.

مرز خورگوس یکی از دروازه‌های ریلی اصلی در شبکه راه‌آهن چین به سمت آسیای مرکزی و اروپا است. اهمیت فنی این مرز از تفاوت پهنای خط‌آهن دو کشور می‌آید: چین از پهنای استاندارد بین‌المللی (۱٬۴۳۵ میلی‌متر) استفاده می‌کند، در حالی‌که شبکه ریلی قزاقستان — میراث دوران شوروی — پهنای خط عریض‌تری (۱٬۵۲۰ میلی‌متر) دارد. به همین دلیل در خورگوس کانتینرها از واگن‌های چینی به واگن‌های قزاقستانی (یا برعکس) جابه‌جا می‌شوند؛ فرایندی که به آن ترانس‌شیپمنت ریلی گفته می‌شود. توسعه این پایانه از سال‌های ۲۰۱۱-۲۰۱۲ توسط راه‌آهن قزاقستان (KTZ) آغاز شد و طبق گزارش‌های رسانه‌های بین‌المللی، امروز یکی از پرترافیک‌ترین گذرگاه‌های ریلی کریدور چین-اروپا محسوب می‌شود.

ووهان نیز در این شبکه نقش مشخصی دارد: این شهر یکی از مراکز اصلی تجمیع بار برای قطارهای «چین-اروپا» (China Railway Express) است و طبق گزارش‌های رسمی چین، ده‌ها مسیر ریلی بین‌المللی به ده‌ها کشور در اروپا و آسیای مرکزی را از ووهان پوشش می‌دهند. یکی از مسیرهای فعال این شبکه، ترکیب حمل ریلی از طریق خورگوس با عبور از دریای خزر (کریدور میانی) تا باکو است که طبق گزارش‌ها حدود ۱۸ روز زمان می‌برد. ترانزیت ریلی چین به ایران نیز بخشی از همین زیرساخت گسترده‌تر ریلی چین-آسیای مرکزی است.