📐 راهنمای جامع ترخیصکار من

راهنمای محاسبه ظرفیت و CBM کالا

Q: CBM چیست و چگونه محاسبه میشود؟

CBM مخفف Cubic Meter (متر مکعب) و واحد اندازهگیری حجم محموله است. فرمول آن حاصلضرب طول × عرض × ارتفاع بر حسب متر است؛ اگر ابعاد بر حسب سانتیمتر باشد، باید حاصلضرب را بر ۱,۰۰۰,۰۰۰ تقسیم کرد.

Q: کانتینر 40HC چند متر مکعب گنجایش دارد؟

کانتینر 40 فوت High Cube بر اساس ابعاد استاندارد بینالمللی ISO 668 حدود ۷۶ متر مکعب حجم داخلی دارد. این عدد استاندارد صنعتی است و ظرفیت قابل استفاده واقعی بسته به نوع بار و چیدمان میتواند کمتر باشد.

Q: Chargeable Weight چگونه تعیین میشود؟

Chargeable Weight بزرگتر از دو مقدار وزن واقعی و وزن حجمی است: Chargeable Weight = Max(وزن واقعی, وزن حجمی). این قاعده بهویژه در حمل هوایی و بسیاری از سرویسهای حمل زمینی و اکسپرس کاربرد دارد.

فرمول CBM، وزن حجمی، Chargeable Weight، ظرفیت کانتینر و تریلی، انتخاب تجهیز مناسب — همراه با ۴ ابزار محاسبه‌گر رایگان

← بازگشت به دانش گمرکی

آخرین بررسی اطلاعات: ۴ شهریور ۱۴۰۵ (۲۶ آگوست ۲۰۲۶) — ابعاد استاندارد کانتینر بر اساس استاندارد بین‌المللی ISO 668. مشخصات دقیق تره و ظرفیت وزنی بسته به سازنده و سال ساخت کانتینر می‌تواند اندکی متفاوت باشد.

نویسنده: تیم تخصصی ترخیصکار من·بازبینی تخصصی: تیم گمرکی ترخیصکار من

CBM (متر مکعب) واحد اندازه‌گیری حجم محموله است و از فرمول طول × عرض × ارتفاع (بر حسب متر) به دست می‌آید. برای هزینه حمل، معمولاً بزرگ‌تر از «وزن واقعی» و «وزن حجمی» (Chargeable Weight) مبنای محاسبه قرار می‌گیرد — نه صرفاً وزن روی ترازو.

🤖 این صفحه را از هوش مصنوعی بپرسید:

عکس: Pexels

ظرفیت حجمی (Volume Capacity) چیست؟

ظرفیت حجمی فضایی است که یک محموله اشغال می‌کند یا یک وسیله حمل (کانتینر، تریلی، هواپیما) می‌تواند در خود جای دهد. واحد استاندارد آن CBM یا متر مکعب است.

نکته مهم: ظرفیت اسمی (Nominal Volume) که از ابعاد داخلی محاسبه می‌شود، با ظرفیت قابل استفاده واقعی (Usable Volume) یکسان نیست. عوامل زیر معمولاً حجم مفید را نسبت به عدد اسمی کاهش می‌دهند:

شکل نامنظم بار
نوع و ابعاد بسته‌بندی
فاصله‌های خالی بین بسته‌ها
ستون‌ها و اجزای داخلی وسیله حمل
نحوه چیدمان و جهت بارگیری
محدودیت ابعاد درب
امکان یا عدم امکان Stack کردن
نوع پالت مورد استفاده

فرمول محاسبه CBM

CBM = Length (m) × Width (m) × Height (m)

برای چند بسته مشابه: Total CBM = تعداد بسته × طول × عرض × ارتفاع. اگر ابعاد بر حسب سانتی‌متر باشد: CBM = (طول×عرض×ارتفاع بر حسب سانتی‌متر × تعداد) ÷ ۱,۰۰۰,۰۰۰

مثال آموزشی ۱ — کارتن

یک کارتن با ابعاد ۵۰ × ۴۰ × ۳۰ سانتی‌متر و تعداد ۲۰ عدد:
CBM = (۵۰ × ۴۰ × ۳۰ × ۲۰) ÷ ۱,۰۰۰,۰۰۰ = ۱.۲ متر مکعب

مثال آموزشی ۲ — پالت

یک پالت یورو با ابعاد ۱۲۰ × ۸۰ سانتی‌متر و ارتفاع بارگیری‌شده ۱۵۰ سانتی‌متر:
CBM = (۱۲۰ × ۸۰ × ۱۵۰) ÷ ۱,۰۰۰,۰۰۰ = ۱.۴۴ متر مکعب

مثال آموزشی ۳ — ماشین‌آلات با ابعاد نامنظم

برای کالای غیرمکعبی (مثل یک دستگاه صنعتی)، باید بزرگ‌ترین طول، عرض و ارتفاع کالا (Bounding Box) اندازه‌گیری شود، نه حجم واقعی جسم. اگر دستگاهی در جعبه‌ای به ابعاد ۲۲۰ × ۱۱۰ × ۱۶۰ سانتی‌متر جای گرفته باشد:
CBM = (۲۲۰ × ۱۱۰ × ۱۶۰) ÷ ۱,۰۰۰,۰۰۰ = ۳.۸۷ متر مکعب — حتی اگر شکل واقعی دستگاه فضای کمتری اشغال کند.

🧮 ابزار محاسبه CBM

طول (سانتی‌متر)

عرض (سانتی‌متر)

ارتفاع (سانتی‌متر)

تعداد

وزن واقعی، وزن حجمی و Chargeable Weight

⚖️ وزن واقعی (Actual Weight)

وزن فیزیکی محموله که با ترازو اندازه‌گیری می‌شود.

📦 وزن حجمی (Volumetric Weight)

وزن معادلی که بر اساس حجم اشغال‌شده کالا محاسبه می‌شود — برای کالاهای حجیم و سبک، این عدد می‌تواند از وزن واقعی بیشتر شود.

💰 وزن قابل‌محاسبه (Chargeable Weight)

مبنای واقعی محاسبه کرایه حمل: Chargeable Weight = Max(وزن واقعی, وزن حجمی)

در حمل هوایی، استاندارد رایج صنعت (قاعده IATA) برای محاسبه وزن حجمی، تقسیم حجم بر حسب سانتی‌متر مکعب بر عدد ۶۰۰۰ است:

Volumetric Weight (kg) = (L × W × H در سانتی‌متر) ÷ ۶۰۰۰

توجه: برخی شرکت‌های حمل اکسپرس یا سرویس‌های خاص ممکن است ضریب متفاوتی (مثلاً ۵۰۰۰) استفاده کنند — پیش از رزرو حتماً ضریب دقیق را از شرکت حمل موردنظر استعلام بگیرید. در حمل زمینی و دریایی LCL نیز قواعد مشابهی رایج است، اما ضریب دقیق به قرارداد و فورواردر بستگی دارد و باید مورد به مورد استعلام شود.

مثال آموزشی — وزن حجمی هوایی

بسته‌ای با ابعاد ۶۰ × ۵۰ × ۴۰ سانتی‌متر و وزن واقعی ۸ کیلوگرم:
وزن حجمی = (۶۰ × ۵۰ × ۴۰) ÷ ۶۰۰۰ = ۲۰ کیلوگرم
چون ۲۰ > ۸، وزن قابل‌محاسبه (Chargeable Weight) برابر ۲۰ کیلوگرم خواهد بود، نه ۸ کیلوگرم.

🧮 ابزار محاسبه وزن حجمی و Chargeable Weight

طول (سانتی‌متر)

عرض (سانتی‌متر)

ارتفاع (سانتی‌متر)

وزن واقعی (کیلوگرم)

ضریب تقسیم (پیش‌فرض هوایی: ۶۰۰۰)

ظرفیت واقعی کانتینر: چند مفهوم کلیدی

Internal Volume

حجم اسمی داخلی کانتینر بر اساس ابعاد داخلی.

Usable Volume

حجمی که با احتساب شکل بار، بسته‌بندی و چیدمان واقعاً قابل استفاده است — همیشه کمتر یا مساوی حجم اسمی.

Maximum Payload

حداکثر وزن بار قابل حمل: Max Payload ≈ Max Gross Weight − Tare Weight

وزن ناخالص تأییدشده (VGM — Verified Gross Mass): بر اساس مقررات سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO)، وزن کل کانتینر بارگیری‌شده (بار + کانتینر خالی) باید پیش از بارگیری روی کشتی به‌صورت مستند تأیید شود. این الزام برای ایمنی حمل دریایی وضع شده و عدم رعایت آن می‌تواند مانع بارگیری کانتینر شود.

توجه: محدودیت وزن مجاز جاده، پل، محور یا کشور مقصد ممکن است باعث شود payload قابل بارگیری واقعی کمتر از ظرفیت اسمی کانتینر باشد — این محدودیت‌ها به کشور، مسیر و نوع وسیله حمل بستگی دارند و باید پیش از بارگیری با شرکت حمل یا ترخیص‌کار بررسی شوند.

جدول ظرفیت کانتینرهای استاندارد

نوع کانتینر	طول داخلی (تقریبی)	عرض داخلی (تقریبی)	ارتفاع داخلی (تقریبی)	حجم (CBM)	حداکثر وزن ناخالص	کاربرد رایج
۲۰ فوت (20DV)	~۵.۹۰ متر	~۲.۳۵ متر	~۲.۳۹ متر	~۳۳ CBM	۲۴,۰۰۰ کیلوگرم	بار سنگین و کم‌حجم
۴۰ فوت (40DV)	~۱۲.۰۳ متر	~۲.۳۵ متر	~۲.۳۹ متر	~۶۸ CBM	۳۰,۴۸۰ کیلوگرم	بار عمومی حجیم
۴۰ فوت های‌کیوب (40HC)	~۱۲.۰۳ متر	~۲.۳۵ متر	~۲.۷۰ متر	~۷۶ CBM	۳۰,۴۸۰ کیلوگرم	بار سبک و حجیم
۴۵ فوت های‌کیوب (45HC)	~۱۳.۵۶ متر	~۲.۳۵ متر	~۲.۷۰ متر	~۸۶ CBM	۳۲,۵۰۰ کیلوگرم*	بار بسیار حجیم

این جدول بر اساس ابعاد استاندارد بین‌المللی ISO 668 تهیه شده و برای مقایسه کلی مناسب است. وزن تره (Tare Weight)، حداکثر وزن ناخالص و ظرفیت وزنی دقیق بسته به سازنده، سال ساخت و وضعیت کانتینر متفاوت است — پیش از رزرو، مشخصات دقیق را از شرکت حمل‌کننده استعلام بگیرید و صرفاً به این جدول به‌عنوان مبنای قطعی محاسبه هزینه یا بارگیری اکتفا نکنید.

این جدول فقط کانتینرهای عمومی خشک را پوشش می‌دهد. برای آشنایی با کانتینرهای تخصصی (یخچالی، اوپن‌تاپ، فلت‌رک، تانک کانتینر و...) و راهنمای انتخاب بر اساس نوع کالا، راهنمای کامل انواع کانتینر را ببینید.

تریلی چادری و Mega Trailer در برابر کانتینر

تریلی چادری (Curtain Sider) نوعی تریلی جاده‌ای با کناره‌های پارچه‌ای/چادری قابل باز شدن است که امکان بارگیری جانبی (از پهلو) را فراهم می‌کند — برخلاف کانتینر که معمولاً فقط از عقب بارگیری می‌شود.

تریلی‌های استاندارد اروپایی معمولاً طول داخلی حدود ۱۳.۶ متر دارند که از نظر حجمی می‌تواند از یک کانتینر ۴۰ فوت High Cube بیشتر باشد، اما Mega Trailer با ارتفاع داخلی بیشتر (حدود ۳ متر)، حجم قابل بارگیری را نسبت به تریلی استاندارد باز هم افزایش می‌دهد. این اعداد نمونه‌های رایج صنعت حمل جاده‌ای اروپا هستند و بسته به شرکت حمل و نوع تریلی می‌توانند اندکی متفاوت باشند.

برای آشنایی با انواع دیگر تریلی (باکسی، یخچالی، فلت‌بد، لوبد، شاسی کانتینربر) و راهنمای انتخاب کامل، راهنمای کامل انواع تریلی و کامیون را ببینید.

چرا حجم بیشتر تریلی به معنی جایگزینی با کانتینر نیست؟ تریلی چادری برای حمل زمینی طراحی شده و استاندارد لازم برای بارگیری روی کشتی (Stack کردن چند طبقه در عرشه یا انبار کشتی) را ندارد. به همین دلیل، انتخاب بین این دو صرفاً بر اساس حجم نیست — نوع مسیر (دریایی یا زمینی)، امکان بارگیری جانبی، و مقصد نهایی محموله نیز باید بررسی شود.

ظرفیت پالت در کانتینر و تریلی

دو نوع پالت استاندارد رایج در تجارت بین‌المللی: پالت یورو (EUR Pallet) با ابعاد ۱۲۰ × ۸۰ سانتی‌متر، و پالت استاندارد ISO با ابعاد ۱۲۰ × ۱۰۰ سانتی‌متر. تعداد پالت قابل بارگیری در یک وسیله حمل به ابعاد کف، جهت چیدمان پالت‌ها و امکان دوطبقه‌کردن بار بستگی دارد.

🧮 ابزار تخمین ظرفیت پالت در کانتینر/تریلی

طول کف داخلی (سانتی‌متر)

عرض کف داخلی (سانتی‌متر)

نوع پالت

تعداد طبقه چیدمان

تصمیم‌گیری: چه زمانی کدام گزینه مناسب است؟

بار سبک و حجیم (Low Density)

معمولاً وزن حجمی از وزن واقعی بیشتر می‌شود؛ کانتینر ۴۰HC یا تریلی چادری/Mega Trailer که حجم بیشتری نسبت به وزن ارائه می‌دهند مناسب‌تر است.

بار سنگین و کم‌حجم (High Density)

کانتینر ۲۰ فوت معمولاً گزینه اقتصادی‌تری است، چون محدودیت اصلی وزن است نه حجم.

کالای فسادپذیر

کانتینر یخچالی (Reefer) یا تریلی یخچالی (Reefer Trailer) با کنترل دما مورد نیاز است.

کالای مایع

Tank Container یا تریلی تانکر بسته به حجم و نوع ماده — با بررسی الزامات ایمنی و مجوز مربوطه.

کالای Oversize یا با ابعاد غیرمتعارف

Open Top، Flat Rack یا Lowbed بسته به نوع بار — این تجهیزات امکان بارگیری از بالا یا حمل بار با ابعاد خارج از استاندارد را می‌دهند.

نیاز به بارگیری جانبی سریع

تریلی چادری (Curtain Sider) امکان بارگیری از پهلو با لیفتراک را فراهم می‌کند که برای پالت‌های متعدد سریع‌تر از کانتینر است.

محموله کوچک‌تر از یک کانتینر کامل

LCL (Less than Container Load) گزینه اقتصادی‌تر نسبت به رزرو یک FCL کامل برای حجم کم است.

مقایسه کلی حمل دریایی، زمینی و هوایی

معیار	دریایی	زمینی	هوایی
سرعت نسبی	کند‌ترین	متوسط	سریع‌ترین
هزینه نسبی برای حجم بالا	معمولاً اقتصادی‌ترین	متوسط تا نسبتاً بالا	معمولاً بالاترین
مناسب برای	محموله حجیم و سنگین	مسیرهای همسایه (ترکیه، عراق)	کالای فوری، سبک و کم‌حجم
حساسیت به تأخیر	نسبتاً بالا (بندری، آب‌وهوایی)	وابسته به مرز و ترافیک	معمولاً کمترین
Door-to-Door	نیاز به حمل داخلی مکمل	امکان‌پذیرتر و مستقیم‌تر	نیاز به حمل داخلی مکمل

این مقایسه کیفی و کلی است. هزینه و زمان واقعی هر مسیر به مبدأ، مقصد، نوع کالا، شرکت حمل و شرایط بازار در تاریخ رزرو بستگی دارد و باید هر بار به‌صورت جداگانه استعلام شود.

برای جدول مقایسه کامل‌تر و بررسی مهم‌ترین علل تأخیر هرکدام (دریایی، زمینی و هوایی)، راهنمای کامل مقایسه حمل دریایی، زمینی و هوایی را ببینید.

دموراژ، دیتنشن و Free Time

مفاهیم دموراژ (Demurrage)، دیتنشن (Detention) و Free Time ارتباط مستقیمی با مدیریت هزینه محموله دارند، اما چون این سایت پیش‌تر آن‌ها را به‌طور کامل تعریف کرده، برای جلوگیری از تکرار به واژه‌نامه مفاهیم حمل و نقل بین‌المللی مراجعه کنید.

این محاسبات چه ارتباطی به خدمات ترخیصکار من دارد؟

انتخاب بین کانتینر و تریلی چادری، یا محاسبه دقیق CBM و وزن حجمی، مستقیماً روی هزینه حمل، نوع تجهیز موردنیاز و برنامه‌ریزی ترخیص کالا اثر می‌گذارد. یک محاسبه اشتباه در وزن حجمی می‌تواند برآورد هزینه حمل را به‌طور قابل‌توجهی تغییر دهد؛ همان‌طور که انتخاب نادرست بین کانتینر و تریلی می‌تواند هزینه یا زمان حمل را افزایش دهد.

این محاسبات فقط بخشی از تصویر کامل هزینه واردات هستند — برای دیدن ساختار کامل هزینه از خرید تا تحویل درب انبار، راهنمای هزینه واقعی واردات کالا را ببینید.

آخرین اخبار مرتبط با حمل و لجستیک بین‌المللی

این بخش به‌صورت خودکار از فید اخبار واقعی سایت فیلتر می‌شود — هرگاه خبری درباره حمل، بنادر یا ترانزیت منتشر شود، همین‌جا نمایش داده می‌شود.

در حال دریافت اخبار...

منابع و مراجع

ISO 668 — استاندارد بین‌المللی ابعاد و رده‌بندی کانتینرهای حمل‌ونقل (پایه صنعت جهانی کانتینرسازی)
IMO — International Maritime Organization — الزام SOLAS مربوط به وزن ناخالص تأییدشده (VGM) پیش از بارگیری کانتینر روی کشتی
IATA — قاعده رایج صنعت حمل هوایی برای محاسبه وزن حجمی (ضریب تقسیم ۶۰۰۰ سانتی‌متر مکعب بر کیلوگرم)

این صفحه بر اساس استانداردهای شناخته‌شده و پایدار صنعت حمل‌ونقل بین‌المللی تهیه شده است. نرخ‌های حمل، Free Time قراردادی، مشخصات دقیق تجهیزات یک شرکت حمل خاص و ظرفیت لحظه‌ای، مقادیری متغیر و وابسته به قرارداد هستند و در این صفحه به‌عنوان عدد ثابت اعلام نشده‌اند — برای این موارد باید مستقیماً از شرکت حمل یا کارشناسان ترخیصکار من استعلام گرفت.

سوالات متداول

CBM چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟ +

CBM مخفف Cubic Meter (متر مکعب) و واحد اندازه‌گیری حجم محموله است. فرمول آن حاصل‌ضرب طول × عرض × ارتفاع بر حسب متر است؛ اگر ابعاد بر حسب سانتی‌متر باشد، باید حاصل‌ضرب را بر ۱,۰۰۰,۰۰۰ تقسیم کرد.

کانتینر 40HC چند متر مکعب گنجایش دارد؟ +

کانتینر ۴۰ فوت High Cube بر اساس ابعاد استاندارد بین‌المللی ISO 668 حدود ۷۶ متر مکعب حجم داخلی دارد. این عدد استاندارد صنعتی است و ظرفیت قابل استفاده واقعی بسته به نوع بار و چیدمان می‌تواند کمتر باشد.

وزن حجمی چیست و چه فرقی با وزن واقعی دارد؟ +

وزن واقعی همان وزن فیزیکی محموله روی ترازو است، اما وزن حجمی بر اساس حجم اشغال‌شده کالا محاسبه می‌شود. در حمل هوایی معمولاً حجم بر حسب سانتی‌متر مکعب بر ۶۰۰۰ تقسیم می‌شود تا معادل کیلوگرم به دست آید. هزینه حمل بر اساس هرکدام که بیشتر باشد (Chargeable Weight) محاسبه می‌شود.

Chargeable Weight چگونه تعیین می‌شود؟ +

Chargeable Weight بزرگ‌تر از دو مقدار وزن واقعی و وزن حجمی است: Chargeable Weight = Max(وزن واقعی, وزن حجمی). این قاعده به‌ویژه در حمل هوایی و بسیاری از سرویس‌های حمل زمینی و اکسپرس کاربرد دارد.

یک تریلی چند پالت یورو می‌گیرد؟ +

بسته به طول داخلی تریلی و چیدمان، یک تریلی استاندارد معمولاً حدود ۳۳ پالت یورو در یک طبقه جا می‌دهد؛ این عدد به نوع تریلی، امکان دوطبقه چیدن و ابعاد دقیق بستگی دارد و باید پیش از بارگیری با شرکت حمل تأیید شود.

آیا ظرفیت اسمی کانتینر همان ظرفیت قابل استفاده است؟ +

خیر. ظرفیت اسمی (Nominal Volume) بر اساس ابعاد داخلی محاسبه می‌شود، اما ظرفیت قابل استفاده واقعی به دلیل شکل بار، بسته‌بندی، فضای خالی بین بسته‌ها، محدودیت درب و امکان Stack کردن معمولاً کمتر از عدد اسمی است.

می‌خواهید حجم و هزینه واقعی محموله خود را بدانید؟

مشخصات کالا، ابعاد و وزن را ارسال کنید تا کارشناسان ترخیصکار من بهترین گزینه حمل و برآورد هزینه واقعی را برای شما تعیین کنند

📦 ثبت درخواست تامین و حمل کالا 💬 مشاوره در واتساپ